Romatoid artrit (RA), bağışıklık sisteminin eklemlere saldırdığı kronik, iltihaplı bir hastalıktır. Bu durum en sık el ve el bileği eklemlerini etkiler ve zamanla şekil bozukluklarına, hareket kısıtlılıklarına ve fonksiyon kaybına yol açabilir.
Op.Dr.Bilge Özkan – El Cerrahisi ve Mikrocerrahi Uzmanı
Romatoid Artrit Nedir?
Romatoid artrit, vücudun bağışıklık sisteminin yanlışlıkla kendi eklem yapılarına saldırması sonucu gelişen otoimmün bir hastalıktır. Eklem zarında (sinovyum) kronik iltihap gelişir ve bu durum kıkırdak, kemik ve bağ dokularında kalıcı hasara neden olabilir.
Ellerde Romatoid Artrit Belirtileri
Romatoid artritin en erken ve en yaygın belirtileri ellerde görülür. Bunlar:
Ellerde Gelişebilecek Deformiteler
Romatoid artrit ilerledikçe ellerde çeşitli deformiteler ortaya çıkabilir:
- Swan-Neck Deformitesi
- Parmakta PIP (orta eklem) aşırı gerilir, DIP (uç eklem) bükülür.
- Boutonnière (Düğme İliği) Deformitesi
- Parmakta PIP eklemi bükülü, DIP eklemi düz ya da aşırı gerilmiş olur.
- Z-Şeklinde Başparmak Deformitesi
- Başparmakta eklemlerin ters yönlere kaymasıyla “Z” görünümü oluşur.
- Ulnar Deviasyon (Serçe Parmak Tarafına Kayma)
- Parmakların eklem hizalarının dışa, yani serçe parmağa doğru kaymasıdır.
- El Bileği Eklemlerinde İstikrarsızlık
- El bileği hareketlerinde azalma, şekil bozukluğu ve ağrı ile kendini gösterebilir.
Tanı Nasıl Konur?
Tanı, fizik muayene bulguları ile birlikte aşağıdaki yöntemlerle konur:
- Kan testleri (RF, anti-CCP, CRP, ESR gibi iltihap göstergeleri)
- Röntgen, ultrason veya MRI ile eklem hasarının değerlendirilmesi
Tanı koyma ve tedavi planlaması uzman bir hekim tarafından yapılmalıdır.
Tedavi Yaklaşımları Nelerdir?
Romatoid artrit için uygulanan tedaviler, hastalığın seyrini yavaşlatmaya ve semptomları azaltmaya yöneliktir:
- İlaç tedavisi: Enflamasyonu azaltmak ve hastalığın ilerlemesini durdurmak amacıyla çeşitli ilaçlar kullanılabilir.
- Fizik tedavi: El kaslarını güçlendirmek, hareket açıklığını artırmak ve günlük fonksiyonları korumak için uygulanır.
- Atel ve destekler: Eklemleri sabitleyerek deformite gelişimini yavaşlatabilir.
- Cerrahi müdahale: İleri vakalarda sinovyektomi (iltihaplı doku çıkarılması), tendon onarımı veya eklem protezleri gibi cerrahi yöntemler gündeme gelebilir.
Günlük Yaşamda Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Düzenli el egzersizleri ile kas gücünü korumak
- Ağır işleri mümkün olduğunca azaltmak
- Eklemlere yük bindiren hareketlerden kaçınmak
- Hekim kontrolünde tedaviye devam etmek
Not: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Teşhis ve tedavi için mutlaka bir sağlık profesyoneline danışmanız önerilir.
